Από τα Highlands στα νησιά, από το Speyside στο Islay και από εκεί πίσω στη στεριά, ο κόσμος του σκωτσέζικου whisky μοιάζει με έναν χάρτη που ξεδιπλώνεται σαν παλιό ναυτικό ημερολόγιο. Όμως υπάρχει μια γωνιά, σχεδόν πεισματικά μικρή, που καταφέρνει να στέκεται ισάξια δίπλα στις μεγάλες περιοχές. Το Campbeltown. Ένα λιμάνι στο νότιο άκρο του Kintyre, μια πόλη που κοιτάει προς το Ιρλανδικό πέλαγος, και μια ολόκληρη ιστορία που κουβαλάει μέσα της τη σκληρότητα του αλατιού, τη μελαγχολία της ομίχλης και την υπερηφάνεια ενός τόπου που κάποτε ήταν ο βασιλιάς του whisky.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, το Campbeltown ήταν η πόλη με τα περισσότερα αποστακτήρια στη Σκωτία. Κάποιοι μιλούν για πάνω από τριάντα. Το Campbeltown έβραζε από δραστηριότητα, από βαρέλια που κυλούσαν στις αποβάθρες, από μυρωδιές βύνης, καπνού και θάλασσας, από ανθρώπους που ζούσαν με έναν τρόπο σχεδόν μονομανή, γύρω από το whisky. Και μετά, όπως συμβαίνει συχνά με τις μεγάλες δόξες, ήρθε η πτώση. Η υπερπαραγωγή, η πτώση της ποιότητας από κάποιους, η αλλαγή της αγοράς, η ποτοαπαγόρευση στις ΗΠΑ και οι οικονομικές κρίσεις συνέβαλλαν στην παρακμή. Το Campbeltown έμεινε με λίγα αποστακτήρια, σχεδόν σαν φάντασμα του εαυτού του κι όμως δεν εξαφανίστηκε, απλά περίμενε, όπως περιμένει το whisky μέσα στο βαρέλι.
Υπάρχουν περιοχές που τις αναγνωρίζεις από το τοπίο, από το κλίμα, ή από την ιστορία. Το Campbeltown όμως μια σχεδόν φιλοσοφική ταυτότητα που το κάνει να ξεχωρίζει. Είναι το whisky που δεν θέλει να είναι “εύκολο”, δεν θα σου χαμογελάσει από την πρώτη γουλιά, ούτε θα σε κολακέψει. Δεν θα σε πάρει από το χέρι για να σου δείξει πόσο φρουτώδες, πόσο βανιλάτο, πόσο «φιλικό» μπορεί να είναι. Το Campbeltown σε δοκιμάζει. Και αν μείνεις, αν επιμείνεις, σου αποκαλύπτει κάτι που λίγες περιοχές μπορούν να προσφέρουν, κι αυτό είναι το βάθος.
Το Campbeltown έχει μια γεύση που μοιάζει σαν να γεννήθηκε ανάμεσα σε τρία στοιχεία: τη θάλασσα, τον καπνό και το βαρέλι. Το αλάτι είναι μέρος της προσωπικότητας, ενώ η θαλασσινή αύρα είναι πραγματικότητα. Την νιώθεις σε νότες ιωδίου, σε μεταλλικές αποχρώσεις, σε μια αίσθηση «βρεγμένου ξύλου» και παλιού λιμανιού. Τα Campbeltown whiskies συχνά έχουν ελαφρύ έως μέτριο καπνό (όχι τον έντονο του Islay, αλλά πιο υπόγειο), έντονο σώμα, λιπαρή υφή, νότες αποξηραμένων φρούτων, ξηρών καρπών, δέρματος και ένα χαρακτηριστικό “funk” που οι φανατικοί το λατρεύουν. Αυτό το “funk” είναι δύσκολο να περιγραφεί. Είναι σαν μια αίσθηση παλιάς αποθήκης, σαν κελάρι, σαν φλούδα πορτοκαλιού πάνω σε ξύλο, σαν καπνός που δεν φεύγει από το ύφασμα.
Σήμερα, το Campbeltown έχει λίγους παραγωγούς κι αυτό, αντί να το μειώνει, το κάνει ακόμα πιο δυνατό, γιατί οι λίγοι αυτοί παραγωγοί είναι το λιγότερο εμβληματικοί. Αν το Campbeltown είχε βασιλιά, θα ήταν το Springbank. Όχι επειδή είναι το πιο «διάσημο» (αν και είναι), αλλά επειδή ενσαρκώνει την ιδέα της χειροποίητης, σχεδόν παλαιομοδίτικης παραγωγής. Στο Springbank πολλά γίνονται ακόμα όπως παλιά: δική τους βύνη, παραδοσιακές πρακτικές, μια επιμονή στη διαδικασία που μοιάζει πεισματική. Το Springbank είναι ο ορισμός του “craft” πριν το craft γίνει μόδα και στο ποτήρι είναι ένα whisky με πολλά επίπεδα αρωμάτων. Το Longrow είναι η πιο καπνιστή έκφραση του Springbank, όπου ο καπνός γίνεται πιο εμφανής, πιο σκληρός, αλλά πάντα Campbeltown, δηλαδή όχι τόσο “φαρμακευτικός” όσο στο Islay, αλλά πιο γήινος, πιο βαρύς. Αν το Springbank είναι η πόλη στο φως, το Longrow είναι η ίδια πόλη τη νύχτα. Το Hazelburn είναι η “κομψή” πλευρά με τριπλή απόσταξη, χωρίς καπνό, πιο φίνο προφίλ, πιο ανάλαφρη αίσθηση, αλλά ακόμα και εδώ, κάτω από την επιφάνεια, υπάρχει Campbeltown. Το Glen Scotia έχει γίνει τα τελευταία χρόνια ένας από τους πιο ενδιαφέροντες παίκτες της περιοχής. Πιο προσιτό, πιο “ευθύ”, αλλά με ξεκάθαρο DNA Campbeltown. Θαλασσινές νότες, μπαχαρικά, βαρέλι, και μια αίσθηση ότι το whisky αυτό φτιάχτηκε δίπλα στο νερό. Το αποστακτήριο Glengyle επέστρεψε στη ζωή και έφερε μαζί του μια νέα γενιά enthusiasts, που αναζητούν αυτό που δεν βρίσκουν αλλού. Η οικογένεια Mitchell, οι άνθρωποι πίσω από το Springbank, ανέλαβαν να δώσουν ξανά πνοή στο Glengyle, με τον ίδιο σχεδόν πεισματικό σεβασμό στην παράδοση που χαρακτηρίζει ό,τι κάνουν. Έτσι γεννήθηκε το Kilkerran, που δεν είναι η πιο «στρογγυλεμένη» επιλογή, ούτε η πιο εύκολη. Έχει νεύρο, έχει τραχύτητα, έχει εκείνη τη χαρακτηριστική αίσθηση του τόπου που μοιάζει σαν αλάτι πάνω σε ξύλο. Μπορεί να σου δώσει νότες εσπεριδοειδών και βύνης, να σε πάει σε πετρώδη μεταλλικότητα, να ακουμπήσει σε καπνό που δεν είναι πρωταγωνιστής αλλά σκιά, και να τελειώσει με μια επίγευση που θυμίζει αποθήκη δίπλα στο λιμάνι. Είναι Campbeltown, αλλά όχι αντίγραφο των άλλων.
Στον κόσμο του whisky, όπως και στον κόσμο του κρασιού, υπάρχει μια διαρκής τάση προς την εξομάλυνση. Προς το «ευχάριστο», το προσιτό, προς το προϊόν που πρέπει να αρέσει σε όλους. Το Campbeltown δεν ενδιαφέρεται για αυτό. Είναι η περιοχή που λέει: “Εγώ είμαι αυτό που είμαι και αν σου κάνω, καλώς. Αν όχι, δεν πειράζει.” Και αυτή η στάση είναι σπάνια και γενναία, γιατί τα Campbeltown whiskies δεν είναι απλώς καλά. Είναι ιδιαίτερα, με προσωπικότητα, γωνίες και σίγουρα παρελθόν. Έχουν επίσης ένα ειδικό βάρος που δεν έρχεται από την παλαίωση μόνο, αλλά και από τον ίδιο τον τόπο τους.
Σκέψου το Campbeltown σαν εκείνες τις πόλεις που δεν έγιναν ποτέ «τουριστικές». Κράτησαν το δικό τους πρόσωπο, με τα σημάδια του και τις ατέλειές του. Και γι’ αυτό, όταν τις ανακαλύπτεις, νιώθεις ότι ανακάλυψες κάτι αληθινό. Το Campbeltown είναι μια αλήθεια στο ποτήρι. Αν θέλεις να μπεις στο Campbeltown χωρίς να σε «ρίξει στα βαθιά» από την πρώτη γουλιά, ξεκίνα με ένα Glen Scotia και μετά, όταν νιώσεις έτοιμος, πήγαινε στο Springbank. Εκεί θα καταλάβεις γιατί κάποιοι μιλούν για το Campbeltown σαν να είναι μυστικιστική αίρεση.
