Remember, remember, the fifth of November

 “People should not be afraid of their governments. Governments should be afraid of their people.” – V

Είκοσι χρόνια μετά την κυκλοφορία της ταινίας στους κινηματογράφους, ο στίχος από ένα παλιό αγγλικό ποίημα δεν αποτελεί κομμάτι της έναρξης της ταινίας. Έχει γίνει σύνθημα που επαναλαμβάνουν άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη. Η μάσκα του V έγινε παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης και ταυτίστηκε με το κίνημα των Anonymous. Το «V for Vendetta», σε σκηνοθεσία James McTeigue, βασίζεται στο ομώνυμο graphic novel των Alan Moore και David Lloyd. Ένα φιλμ που προβάλλεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο στην ελληνική τηλεόραση και κάθε φορά μοιάζει λίγο πιο επίκαιρη.

Βρισκόμαστε στο Ηνωμένο Βασίλειο του κοντινού μέλλοντος. Το ολοκληρωτικό κόμμα Norsefire ελέγχει τα πάντα. Κάμερες παρακολουθούν το Λονδίνο όλο το εικοσιτετράωρο, η απαγόρευση κυκλοφορίας είναι κανόνας και κυριαρχούν η προπαγάνδα και η λογοκρισία. Όποιος τολμά να αντισταθεί διώκεται, φυλακίζεται ή εξαφανίζεται. Σε αυτόν τον κόσμο εμφανίζεται ο V, ένας μυστηριώδης άντρας που κρύβει το πρόσωπό του πίσω από τη μάσκα του Guy Fawkes. Ο Fawkes ήταν ο άνθρωπος που το 1605 επιχείρησε να ανατινάξει το βρετανικό Κοινοβούλιο. Στο πλευρό του V βρίσκεται, παρά τη θέλησή της, η Evey, μια νεαρή υπάλληλος της κρατικής τηλεόρασης.

Οι δρόμοι τους διασταυρώνονται μια νύχτα, όταν ο V σώζει την Evey από τη μυστική αστυνομία του καθεστώτος. Σταδιακά αποκαλύπτεται το παρελθόν του. Μετά από ένα γεγονός για το οποίο ευθύνεται το καθεστώς, η εκδίκησή του στρέφεται εναντίον όσων ευθύνονται. Η Evey κουβαλάει το δικό της τραύμα: οι γονείς της, ακτιβιστές και οι δύο, χάθηκαν στα χέρια του ίδιου συστήματος.

Στο καταφύγιο του V, γεμάτο απαγορευμένα βιβλία και τέχνη, η Evey γνωρίζει έναν άνθρωπο ευγενικό, καλλιεργημένο που δε χωράει σε νόρμες και αποτελεί ένα μεγάλο μυστήριο. Μια τρυφερή σκηνή χορού αρκεί για να δείξει όσα δεν λέγονται ανάμεσά τους. Είναι μια παράξενη, σχεδόν απαγορευμένη αγάπη: η Evey δένεται με έναν άντρα του οποίου δεν έχει δει ποτέ το πρόσωπο, ενώ ο V, αφοσιωμένος στο σκοπό του, δεν μπορεί να αφήσει τον εαυτό του να αγαπήσει.

Μέσα από μια σκληρή δοκιμασία που θα την αλλάξει για πάντα, η Evey απαλλάσσεται από τον φόβο και ανακαλύπτει ότι ορισμένα πράγματα αξίζουν περισσότερο από την ίδια της τη ζωή. Παράλλης, ο V δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος αλλά μια ιδέα, και γι’ αυτό το πρόσωπό του δεν έχει σημασία. Η μάσκα του γίνεται το πρόσωπο όλων εκείνων που ζουν σε μια κοινωνία που τους καταπιέζει και πρέπει να διεκδικήσουν ότι τους ανήκει.

Ο Hugo Weaving δεν δείχνει ούτε μία φορά το πρόσωπό του, κι όμως δημιουργεί έναν από τους πιο αξέχαστους ήρωες του σύγχρονου κινηματογράφου. Με μόνα όπλα τη φωνή, τη και την κίνηση του σώματος, κάνει τον V σύμβολο επανάστασης που εμπνέει δέος και σεβασμό. Η Natalie Portman δίνει μια από τις πιο τολμηρές ερμηνείες της καριέρας της. Η σκηνή όπου της ξυρίζουν το κεφάλι έχει μείνει στην ιστορία καθώς γυρίστηκε σε μία μόνο λήψη.

Ιδιαίτερη ειρωνεία κρύβει η επιλογή του John Hurt για τον ρόλο του δικτάτορα Adam Sutler. Ο ίδιος ηθοποιός είχε υποδυθεί τον Winston Smith, το θύμα του Μεγάλου Αδελφού, στη μεταφορά του «1984» του Όργουελ. 

Η ταινία είναι γεμάτη δράση και εμβληματικές εικόνες. Μία από τις πιο γνωστές είναι η ανατίναξη του Old Bailey, του Κεντρικού Ποινικού Δικαστηρίου του Λονδίνου, υπό τους ήχους της «Εισαγωγής 1812» του Τσαϊκόφσκι. Η πιο συγκινητική, όμως, είναι η σκηνή όπου η Evey διαβάζει το γράμμα της Valerie, μιας γυναίκας που φυλακίστηκε επειδή αγάπησε μια άλλη γυναίκα.

Το γράμμα αποτυπώνει τη δοκιμασία όσων μια κοινωνία χαρακτηρίζει «διαφορετικούς» και καταδικάζει για κάτι φυσικό, που δεν αποτελεί επιλογή τους. Δυστυχώς, σε αρκετά κράτη, εν έτει 2026, αυτό δεν είναι μυθοπλασία αλλά μια σκληρή πραγματικότητα. Ίσως γι’ αυτό η ταινία εξακολουθεί να μας αφορά τόσο πολύ.

Το «V for Vendetta» δεν μας καλεί να ανατινάξουμε κτίρια ή να καταφύγουμε στη βία, παρότι η βία κατέχει μεγάλο μέρος της ταινίας και γι’ αυτό δέχτηκε αρκετή κριτική όταν κυκλοφόρησε. Μας θυμίζει όμως, κάθε 5η Νοεμβρίου, ότι όσα απεικονίζει δεν είναι μόνο μυθοπλασία. Έχουν συμβεί σε πραγματικά καθεστώτα, και αυτό δείχνει ότι η ελευθερία δεν μπορεί ποτέ να είναι δεδομένη.

Δείτε επίσης