Η Bailey είναι 12 χρονών και μένει με τον πατέρα της, Bug, και τον ετεροθαλή αδελφό της, Hunter, σε μια κατάληψη στο βόρειο Κεντ, στη Μ. Βρετανία.
Η σκηνοθέτρια Andrea Arnold, καταγόμενη από την ίδια περιοχή, κάνει μια ταινία μαγικού ρεαλισμού με χαρακτήρες που φαίνεται ότι της είναι οικείοι.
Ο Bug προσπαθεί να βγάλει χρήματα, καθώς πρόκειται να παντρευτεί την Kayleigh σε λίγες μέρες. Η Bailey διαφωνεί με τον πατέρα της για το θέμα του γάμου του και φεύγει από το σπίτι ακολουθώντας τον αδελφό της που μαζί με τους φίλους του εκδικούνται άτομα που έχουν βίαιη συμπεριφορά στην κοινότητα.
Στο τέλος της μέρας βρίσκει καταφύγιο σ’ ένα χωράφι. Κοιμάται και ξυπνάει μέσα στα αγριόχορτα. Ακούγονται βουητά εντόμων και ξαφνικά εμφανίζονται άλογα. Είναι αλήθεια ή όνειρο; Βγάζει το κινητό για να τραβήξει βίντεο· αποδεικτικό αλήθειας. Αμέσως μετά από έντονα ραπίσματα του ανέμου, ένα νεαρό άτομο με φούστα εμφανίζεται στη μέση του χωραφιού – σαν ουρανοκατέβατο ή από μια ρωγμή στην πραγματικότητα. Το φύσημα και η ένταση του αέρα στα σπαρτά μοιάζει με αυτό στον Καθρέφτη του Ταρκόφσκι. Η χρονικότητα μοιάζει – κι εδώ – να διαταράσσεται. Ο νεαρός άνδρας είναι ο Bird και πλησιάζει την Bailey με φόντο ένα flare του φακού στον ήλιο. Η ύπαρξή του είναι έξω από το κανονιστικό πλαίσιο της πατριαρχίας. Η Bailey φοβάται· του λέει να μην προσπαθήσει να της κάνει κάτι. «Να κάνω κάτι;», τη ρωτάει και ξεκινάει να χορεύει.
Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα, πουλιά με κάθε μορφή εμφανίζονται παντού γύρω της. Πουλιά, ως σύμβολα ελευθερίας, προστασίας, φροντίδας ή ακόμα και αποτροπαϊκά.
Ο Bird είναι ένας queer χαρακτήρας, με ρευστή ταυτότητα φύλου που αρνείται, όπως γράφει και το Judith Butler, το «επαναλαμβανόμενο στυλιζάρισμα του σώματος [1] που συγκροτεί το φύλο. Υπάρχει έξω από τη λογική της αρρενωπότητας και δεν ασκεί κυριαρχία, ούτε προσπαθεί να επιβληθεί μέσω κάποιου συμβατικού κοινωνικού ρόλου στο νεαρό κορίτσι. Η σχέση του με τη Bailey χτίζεται ουσιαστικά πάνω στην κοινή βάση της ευαλωτότητας της κοινωνικής τους θέσης. «Η ευαλωτότητα μπορεί να είναι συνάρτηση της ανοικτότητας, δηλαδή του να είσαι ανοιχτός σε έναν κόσμο που δεν είναι πλήρως γνωστός ή προβλέψιμος»[2]. Αυτή είναι μια 12χρονη που προσπαθεί να βάλει σε μια τάξη το παρόν και το μέλλον της· αυτός είναι ένας περιπλανώμενος σε αναζήτηση του παρελθόντος του. Η τρυφερότητα, η φροντίδα και η αλληλεγγύη που αναπτύσσονται μεταξύ τους αποτελούν διαχρονικά τις απαντήσεις των περιθωριακών ατόμων στα κυρίαρχα κοινωνικά πρότυπα, που λειτουργούν διαρκώς απορριπτικά απέναντι σ’ αυτά.
Η Bailey και ο Bird θα πάνε να πάρουν τα μικρά αδελφάκια της για μια ολοήμερη εκδρομή στο παραθαλάσσιο θέρετρο του Leysdown. H Bailey θα δει για πρώτη φορά ψάρια. Είναι, άραγε, η πρώτη φορά που μπαίνει στη θάλασσα; Αργότερα θα περιηγηθούν στην αγορά της περιοχής πριν καταλήξουν στο σπίτι του πατέρα του Bird. Η επικοινωνία μαζί του θα είναι προβληματική. Χάσματα χωρίζουν τους κόσμους τους. Η μητέρα του αγνοείται. Ίσως να πήδηξε στο ποτάμι. Η ύπαρξη του Bird θα βρεθεί για μια στιγμή στο μεταίχμιό της με την ανυπαρξία.
Ξέρεις τι είναι το κινέζικο κάψιμο; Αποδεικνύει ότι είσαι πραγματικός, του λέει στην επιστροφή η Bailey. Είμαι πραγματικός, απαντά αυτός.
🎶 «Is it too real for you?»[3]
Από την ευαλωτότητα θα προκύψει η εγγύτητα· από την εγγύτητα θα προκύψει η τρυφερότητα και η αγάπη.
Η ψυχαναλύτρια Luce Irigaray μιλάει για την ιμπεριαλιστική επιθυμία της κατοχής και του ελέγχου. «Το αρσενικό υποκείμενο…», γράφει, “έχει αφήσει πίσω του τη φύση, τη γυναίκα, ακόμα και τα παιδιά. Η παιδεία του… αποσπάται ολοένα περισσότερο από το πραγματικό κι εκδιπλώνεται παράλληλα με αυτό, με σκοπό να το τεμαχίσει και να κυριαρχήσει πάνω του.” […] Αυτός ο τρόπος του σκέπτεσθαι και ζην… εμποδίζει κάθε προσέγγιση λόγω της σφετεριστικής κυριαρχίας πάνω σε όλα όσα θα μπορούσαν να υπεισέλθουν σε μια σχέση εγγύτητας»[4]
Το βράδυ, τα συμβάντα της ημέρας, ως βιωμένο υλικό που έχει ήδη μετατοπιστεί στη μνήμη, λάμπει ακόμα στα μάτια της σαν τους αμέτρητους ιριδισμούς που λαμπυρίζουν στο backpack που κουβαλά στην πλάτη της.
🎶«Life ain’t always empty» [5]
Προς αποφυγή spoiler δεν θα γίνει αναφορά στο τέλος της ταινίας. Ωστόσο, μια τελευταία σκέψη:
Είναι ο Bird κάποιας μορφής υπερήρωας που επεμβαίνει προστατευτικά υπέρ των πιο αδύναμων ή αυτό είναι πάντα η εύκολη λύση για μια κοινωνία που έχει μάθει να αναζητά και να αναμένει τη σωτηρία από εξωγενείς παράγοντες;
Μήπως, άραγε, η ύπαρξή του, ως παρεμβολή στην ροή της πατριαρχικής κοινωνίας είναι η ενσώματη ένδειξη επιβίωσης κάποιας ουτοπικής δυνατότητας ριζικής ελευθερίας;
Άλλωστε, ποιος δεν έχει επιθυμήσει έστω και μια φορά να ήταν πουλί;
🎶music playing [6]
Υποσημειώσεις
- Judith Butler, «Gender Trouble»,1990.
- Judith Butler, «Notes Toward a Performative Theory of Assembly, 2015».
- Fontaines D.C.– Top Real –https://youtu.be/CIbaqtcU0uI?is=7pjYR7Yt7KBzsexl
- Luce Irigaray, «Ο Δρόμος της Αγάπης», εκδ. Αλεξάνδρεια,2007, σ. 32 και 46.
- Fontaines D.C. –A Hero’s Death – https://youtu.be/5M1BPUvkBXg?is=wrPCvZ3oAyqTlObc
- Burial– Untitled – https://youtu.be/RhE6BXh3Ehs?is=qyfwbwTI7MUnp2LU
